Làn điệu quan họ Bắc Ninh

Sở hữu giọng hát ngọt ngào, vang, sáng, cùng gương mặt trái xoan và phong cách biểu diễn duyên dáng, tao nhã, sang trọng của một liền chị, Thanh Quý nhanh chóng trở thành cái tên quen thuộc đối với khán giả yêu mến Dân ca Quan họ Bắc Ninh từ nhiều năm nay. Trùm chăn nghe nghệ nhân hát Là người con của quê hương quan họ thuộc huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, nghệ sĩ Thanh Quý được dưỡng nuôi bằng men say của những làn điệu dân ca đằm thắm, ngọt ngào, tha thiết. Quyết tâm đến cùng để được bảo tồn, gìn giữ, tôn vinh dân ca quan họ, Thanh Quý luôn khiêm nhường học hỏi, nỗ lực luyện rèn đưa những nét đẹp của dân ca Quan họ đến với đông đảo công chúng. Sau khi tốt nghiệp trường Trung cấp Văn hóa - Nghệ thuật Bắc Ninh với tấm bằng loại giỏi, Thanh Quý về công tác tại Nhà hát dân ca Quan họ Bắc Ninh. Thanh Quý đã thể hiện sự nghiêm túc trong học tập bằng cách không ngừng học hỏi, tiếp thu cặn kẽ, cầu thị từ các liền anh, liền chị đi trước như; NSND Thúy Cải, NSƯT Quý Tráng, NSƯT Khánh Hạ ...

TCCSĐT - Kể từ khi dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại năm 2009 đến nay, Bắc Ninh nỗ lực bảo tồn, phát huy di sản văn hóa này, làm cho dân ca quan họ được phục hồi nhanh chóng và lan tỏa rộng rãi, các thực hành quan họ trở nên sôi nổi hơn trong đời sống xã hội, góp phần tạo ra nguồn lực văn hóa quan trọng cho sự phát triển của Bắc Ninh nói riêng và cả nước nói chung. Nỗ lực bảo vệ và phát huy di sản  Quan họ là loại hình dân ca thường được hát vào các dịp lễ hội và gặp gỡ bạn bè ở vùng Kinh Bắc xưa. Không chỉ là dân ca, nói đến quan họ là nói đến một loại hình nghệ thuật tổng hợp của lời ca, giọng điệu, lề lối, phong tục, lối chơi, trang phục, ẩm thực, môi trường diễn xướng,…  Quan họ hiện có 213 giọng, hơn 400 bài ca. Lời một bài ca gồm phần cốt lõi là những lời thơ, ca dao và những tiếng đệm, tiếng đưa hơi, các giọng chia ra thành 4 nhóm giọng chính là giọng lề lối, giọng sổng, giọng vặt và giọng g...

Ðầu Xuân Kỷ Hợi, chương trình "Rạng rỡ miền quan họ" được chọn là điểm nhấn trong chuỗi hoạt động dày đặc của Festival "Về miền quan họ 2019" do UBND tỉnh Bắc Ninh tổ chức, diễn ra từ ngày 13-2 đến 28-2-2019. Ðó là hình ảnh đẹp mà xứ Kinh Bắc muốn quảng bá đến bè bạn gần xa sau tròn 10 năm dân ca quan họ Bắc Ninh được UNESCO tôn vinh là "Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại". Nghệ nhân dân ca quan họ làng Diềm, xã Hòa Long (TP Bắc Ninh) với các nghệ sĩ trẻ. Dân ca quan họ trong đời sống đương đại Hát quan họ đã trở thành nét đặc trưng bao trùm lên mọi lễ hội vùng Kinh Bắc, trở thành nét văn hóa trong đời sống của người dân Bắc Ninh. Năm 2019, quan họ vẫn là thỏi nam châm với lực hút khó cưỡng, thu hút số lượng rất lớn du khách thập phương tìm về tham dự Hội Lim. Không chỉ được bảo tồn và phát huy hiệu quả ở Nhà hát Dân ca quan họ Bắc Ninh và Trung tâm Văn hóa tỉnh, quan họ còn đang được truyền dạy, thực hành nghiêm túc và b...

Để lời ca, tiếng hát mượt mà được lan tỏa, những người yêu dân ca quan họ của vùng đất Kinh Bắc đã cùng nhau lập nên các Câu lạc bộ (CLB). Ở đó, thế hệ đi trước truyền lửa cho những lớp đi sau, với tâm nguyện có được sự kế tục trong bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. CLB quan họ Đương Xá, phường Vạn An, TP Bắc Ninh (tỉnh Bắc Ninh) là một trong những mái nhà chung của nhiều tấm lòng tâm huyết với văn hóa nghệ thuật truyền thống. Truyền lửa đam mê CLB quan họ Đương Xá ra đời cách đây 26 năm với 18 liền anh, liền chị có cùng tình yêu với quan họ. Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Quýnh, Chủ nhiệm CLB quan họ Đương Xá bồi hồi nhớ lại: “Làng Đương Xá, phường Vạn An vốn là làng quan họ gốc. Trước đây, vào những thời điểm nông nhàn, những nam thanh, nữ tú của làng lại tụ tập giao lưu. Thường là chúng tôi hát đối nhau trong không gian tĩnh lặng, trong đó có người hát chính, người hát phụ, người hát dẫn và hát luồn. Khi vui thì hát nhanh, lúc buồn thì hát chậm hoặc đôi lúc dừn...

Trong không gian “nhà chứa” khang trang của làng Đặng Xá (xã Vạn An, huyện Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh), hai CLB Quan họ Đặng Xá và CLB Quan họ Nhị Hà đã gặp gỡ, giao lưu theo đúng nghi thức hát canh quan họ cổ. Các liền anh liền chị của hai CLB Quan họ thực hiện nghi thức nghênh tiếp, chào hỏi nhau trước khi bước vào lễ đình và sinh hoạt trong nhà chứa. Ảnh: TẠ Toàn Phục dựng hát canh trước nguy cơ thất truyền Nhà chứa quan họ của làng Đặng Xá là một trong số rất nhiều không gian sinh hoạt niềm đam mê của người quan họ Bắc Ninh. Hiện tỉnh có khoảng 10 nhà chứa, được tỉnh đầu tư xây dựng vô cùng khang trang, rộng rãi. Mỗi nhà chứa có nơi thờ tự bà chúa quan họ, có khuôn viên để tổ chức hội hè, lễ lạt. Đặc biệt, nơi đây không chỉ dành để hội họp, luyện tập mà còn là địa điểm lý tưởng để tổ chức hát canh giữa “bọn” quan họ chủ và “bọn” quan họ khách. “Bọn” là cách dùng của các cụ ngày xưa, chỉ cách gọi một tổ chức quan họ ở cơ sở, tương tự như câu lạc bộ quan họ ngày nay. Tr...

1. Quan họ Bắc Ninh trong đời sống xã hội Quan họ Bắc Ninh vốn là một đặc sản của người dân Kinh Bắc. Đời sống của người dân nơi đây đã gắn liền với những làn điệu quan họ. Nói đến Bắc Ninh là nói đến quan họ, cũng như nói về nơi khởi đầu của quan họ thì người ta phải nói đến Bắc Ninh. Quan họ không chỉ là lời ca, câu hát mà quan họ còn là máu thịt của người dân Bắc Ninh. Từ khi sinh ra và lớn lên, mỗi người dân nơi đây ít nhiều cũng biết hát quan họ. Đó chính là điểm mạnh của tính lưu truyền. Trước đây, việc truyền dạy dân ca quan họ là trách nhiệm của thế hệ trước. Mỗi làng quan họ lại có bản sắc riêng và họ có nhiệm vụ truyền dạy quan họ cho con em mình. Ngày nay, bên cạnh việc truyền dạy mang tính địa phương như vậy, ở Bắc Ninh đã có cơ sở đào tạo nghệ sĩ hát quan họ chuyên nghiệp đó là trường “Trung cấp văn hóa nghệ thuật Bắc Ninh”, đồng thời ở Bắc Ninh cũng đã thành lập “Đoàn dân ca quan họ Bắc Ninh” chuyên biểu diễn quan họ phục vụ trong nước và quốc tế.    ...

Trên dải đất hình chữ S thân yêu, trải dài từ Băc- Trung- Nam, từ đồng bằng đến miền núi, từ thành thị đến nông thôn đều có những điệu hát của nhân dân. Trong gia đình có tiếng hát ru, tiếng hát quy tơ, ngoài xã hội có tiếng hát giao duyên tình tứ của nam nữ thanh niên, có tiếng hát lao động, có tiếng hát của những hội hè đình đám với làn điệu vô cùng phong phú. “Ở đâu có sự sống, có người lao động, có làng xóm thân yêu, có ruộng đồng, sống nước, đồi bãi, rừng rú là ở đó có tiếng hát, tiếng hò” (Cao Huy Đỉnh). Đó là những làn điệu dân ca từ lâu đã gắn bó với đời sống con người như một món ăn tinh thần không thể thiếu. Mỗi một vùng miền trên đất nước ta lại gắn với một loại hình dân ca độc đáo, thể hiện rõ nét đặc trưng văn hóa và phong cách của chính vùng miền đã sản sinh ra nó.  Nói đến Kinh Bắc- Bắc Ninh, một vùng đất để lại nhiều dấu ấn tốt đẹp trong kí ức mỗi người dân Việt. Kinh Bắc từ xưa đã mang trong mình chất thơ của một xứ sở cố kính bậc nhất đất nước, một vùng qu...